دیوان محاسبات کشور
منشور اخلاق حرفه ای

مقدمه:
به منظور هماهنگی عملکرد کارکنان دیوان محاسبات کشور با ضوابط و معیارهای لازم، موازین رفتار حرفه ای ملهم از تعالیم دینی و مقررات موضوعه، بشرح زیر ابلاغ می شود.
 

هدف:
از آنجایی که پیش بینی نهادی، بنام دیوان محاسبات کشور در اصل 54 قانون اساسی و انجام وظایف بشرح اصل 55 همان قانون و تجلّی نماد سازمانی عملکــردی در قـانون مربوطه این تشکیلات نظارتی از موجبات اعتماد سازی و اطمینان بخشی عمومی نسبت به عملکرد دستگاههای کشور بویژه از حیث چگونگی کسب درآمدها و نحوه مصرف آنها است، بر این مبنا چگونگی فعالیت کارکنان نیز می بایست منطبق بر تعالیم دینی و ارزشهای اخلاقی و در چارچوب ضوابط و معیارهای قانونی و استانداردهای لازم الرعایه بوده و اثربخشی و کیفیت کار مربوطه را ارتقاء دهد.

تعریف:
موازین رفتار حرفه ای به الزاماتی اطلاق می شود که رعایت آن به هنگام حسابرسی یا رسیدگی لازم و ضروری می باشد.

1- توکل به خداوند متعال:
همواره خود را در محضر خداوند دیده و او را ناظر اعمال خویش بداند و با اتکال به خداوند متعال و تحصیل رضای او به اظهارنظر بپردازد.

2- حقیقت یابی:
گزارشات و اظهار نظرات را باید مبتنی بر مدارک مستند و شواهدی استوار سازد که دلالت بر حقیقت رویدادها دارد. بنحوی که هرگز ادعای معنونه متضمن حدس یا گمان نبوده و یا در فرض واقعیت بدون پشتوانه استنادی نباشد.

3- علّت یابی:
به بررسی دقیق عوامل زمینه ساز تخلف و علل اخــذ تصمیمات خلاف قوانین و مقررات پرداخته و احراز کند این تخلف ناشی از عدم آگاهی آنان به موضوع یا قوانین و مقررات بوده و یا اینکه رویداد مذکور بنا به جهات و دلایل دیگری حادث شده است.

4- صداقت و درستکاری:
صداقت یکی از ارزشهای اساسی و محوری در رفتار و اخلاق حرفه ایست و می بایست مبنای رسیدگیها و اظهارنظر قرار گیرد، بنحوی که جز به درستی و صداقت نظر ندهد.

5- امانت و رازداری:
آمار و اطلاعات بدست آمده باید همواره بعنــــوان امانت و اسرار حرفه ای تلقی شده و صرفاً در جهت ایفاء وظایف دیوان محاسبات کشور بکار گرفته شود و از آن به هیچوجه در جهت منافع شخصی، گروهی و یا اضرار به غیر استفاده نشده و از افشاء آن جز در مواردی که در قانون احصاء گردیده است، خودداری گردد.

6- مناعت طبع:
از پذیرش ضمنی یا صریح هرگونه هبه، هدیه و نیز قبول وعده مال یا امتیاز و نظائر آن تحت هر عنوانی که باشد از دستگاهها یا اشخــاص مرتبط بـــا موضــوع رسیدگی بطور مستقیم یا غیر مستقیم اجتناب و در صورت دریافت چنین پیشنهادی فوراً مراتب را به مقام مافوق خود گزارش نماید.

7- شجاعت و شهامت:
همواره دارای خصلتی باشد که بر اساس آن امکان تحصیل کامل دلائل، مدارک، اخذ نتایج و ارائه گزارشات و اظهارنظر منطقی و حقیقی به دور از هرگونه ترس، ضعف و اثرپذیری در مقابل نفوذ قدرت گروهها و اشخاص یا علائق مادی برای او فراهم گردیده و جز در محدوده قانونی عمل نکند.

8- بیطرفی و صحت عمل:
به دور از هرگونه تأثیرپذیری از گرایشات شخصی، گروهی یا سیاسی با استفاده از اطلاعات و نظرات دستگاه مورد رسیدگی و سایر اشخاص صرفاً بر اساس شواهد بدست آمده و مقـــــررات مربوط با تشخیص درست و به موقع موضوع با حســن تدبیر به حسابرسی یا رسیدگی بپردازد و هرگز از مدار بیطرفی خارج نشده و همواره به صحت عمل خود اطمینان داشته باشد.

9-استقلال رأی:
همه توانائیهای خود را فارغ از هرگونه تأثیرپذیری از جریانها و عوامل سیاسی، اجتماعی و مالی، در جهت انجام وظیفه و اثبات حقیقت بکار بسته و از هرگونه پیشداوری نسبت به موضوع یا اشخاص ذیمدخل در موضوع رسیدگی یا حسابرسی اجتناب ورزیده و روابط شخصی یا اجتماعی خود را با دستگاه یا اشخاص در کارش تأثیر ندهد. همچنین نباید هیچگونه سابقه همکاری یا معاملات تجاری با دستگاه یا اشخاص مرتبط با موضوع مورد رسیدگی داشته باشد و در غیر اینصورت مراتب را بر اساس سلسله مراتب به اطلاع رئیس کل دیوان محاسبات کشور برساند.

10- اعتماد سازی:
عوامل مثبت و مفید در امر رسیدگی یا حسابرسی را با رعایت موازین رفتار حرفه ای مدنظر قرار داده و گزارشات و اقدامات خود را مبتنی بر صداقت، درستکاری، هدفمندی، استقلال رأی و بیطرفی، ترجیح منافع عموم بر منافع شخصی با حفظ روابط مناسب با دستگاه یا اشخاص در حد و مرزی که به روند رسیدگی و تهیه گزارش مستند و مستدل لطمه نزند، استوار سازد.

11- صلاحیتهای حرفه ای:
به فنون حسابرسی و رسیدگی در موضوع مربوط مسلط بوده و به چگونگی رویدادهای مورد رسیدگی یا حسابرسی و اسناد، مدارک و دلائل قانونی اشراف داشته باشد و در جهت پیشرفت علمی و به هنگام نگهداشتن مهارت و شایستگی حرفه ای خود مستمراً اهتمام ورزد.

12- حسن تدبیر:
با شناخت از اهداف، وظایف تشکیلات و مقررات دستگاه مورد رسیدگی و بر اساس داده های آماری و اطلاعات .مستند و امکانات موجود به برنامه ریزی پرداخته و با چاره اندیشی مناسب، مقتضی و به موقع، توانایی، لیاقت و کاردانی خود را اثبات رســـانده و در انجام وظیفه، مسئولانه و بنحو شایسته عمل نماید. بطوریکه عملکرد او سبب پوشش نقاط ضعف برنامه ریزیها و کمبود امکانات یا سایر عوامل مؤثر بر روند انجام کار شود.

13- قانون گرایی پویا:
اصل را بر تقدم قوانین و مقررات بر معیارهای حسابرسی قرار داده و با انطباق آنها با موضوعــات و و ایجاد هماهنگی منطقی بین آنها اقدام نماید و به همراه آن به نقص و یا ابهام قواعد، کارایی، اثربخشی و صرفه اقتصادی قوانین و مقررات یا عملیات انجام شده توسط دستگاهها توجه داشته باشد و برای اصلاح و ارتقاء آنها پیشنهاد ارائه دهد.

14- انضباط :
به مقررات و ضوابط اداری عامل و با دستگاه مورد رسیدگی برخورد مناسب و تعامل مطلوب و متناسب شأن و حرفه مربوطه داشته باشد و از دخالت در امور اجرایی جداً پرهیز نماید.

15- پاسخگوئی:
همواره می بایست در خصوص اقدامات و گزارشات خود پاسخگو باشد و برای هر مورد دلیل منطقی و قانونی ارائه دهد و در حد متعارف در موقعیت سازمانی و حرفه ای مربوطه قادر به اثبات نظریات خود باشد.

16- ضمانت اجرایی:
جهت حسن اجرای موازین رفتار حرفه ای، اشخاص مشمول با اتیان سوگند به این موازین متعهد می باشند.

17- دامنه شمول:
کلیه کارکنان دیوان محاسبات و اشخاص موضوع قانون الحاق یک ماده به قانون دیوان محاسبات کشور مصوب 15/2/81 و آیین نامه اجرایی آن ذیمدخل و مؤثر در فرایند رسیدگی یا حسابرسی هستند، مشمول این موازین رفتار حرفه ای می باشند.

18- موازین رفتار حرفه ای بر اساس راهبردهای اساسی دیوان محاسبات کشور در تاریخ 20/2/83 به تصویب ریاست دیوان محاسبات کشور رسیده و از تاریخ تصویب لازم الرعایه است.